Dankzij uitgebreid bodem- en muurarcheologisch onderzoek kreeg het STAM een duidelijk zicht op de mogelijkheden om een vernieuwende museumsite te realiseren.
Het onderzoek wees de weg bij het beantwoorden van vragen rond de inplanting van de nieuwbouw, de aansluiting van de nieuwbouw op de abdij, de optimalisatie van de circulatie, de maximalisatie van de beleving, de verhouding van de verschillende gebouwen tegenover elkaar, de relatie tussen gebouwencomplex en museaal concept.
circulatie
De basisregel die gehanteerd werd bij het oplossen van deze complexe puzzel lijkt achteraf de eenvoud zelf: zoveel mogelijk gebruikmaken van de oorspronkelijke structuur van het gebouw. Niet-oorspronkelijke onderbrekingen in het parcours werden ongedaan gemaakt om optimaal gebruik te kunnen maken van de oude assen die verweven zitten in het patrimonium. Vloerniveaus werden teruggebracht tot de oorspronkelijke niveaus om een circulatie te bekomen die ook rekening houdt met rolstoelgebruikers. (foto © Phile Deprez)
dakrestauraties
De restauratie van de daken boven de oostvleugel (met de 17de-eeuwse abdijkerk), de zuidgevel (met de refter) en de kruisgang van de abdij werd gecombineerd met bouwarcheologie. De Dienst Stadsarcheologie werkte hiervoor samen met het Laboratoire de Dendrochronologie van de Luikse Universiteit, die de houten dakelementen analyseerde en via dendrochronologie dateerde.
verbindingsgalerij
De verbindingsgalerij tussen de voormalige abdijgebouwen en het mevrouwen- of abdissenhuis werd onder leiding van de dienst Stadsarcheologie bouwarcheologisch ontleed. Met inzicht in de oorspronkelijke structuur en de latere verbouwingen werd het mogelijk een concreet dossier voor renovatie en restauratie samen te stellen.
abdij
In het vooruitzicht van het STAM werd de abdij onderzocht op bouwsporen. Restauraties in de jaren 1920-1930 hadden heel wat impact op het gebouwenpatrimonium. De dienst Stadsarcheologie onderzocht welke aanpassingen mogelijk waren om deze impact tot het minimum te herleiden.
archeologisch onderzoek
kistbegravingen
Bij opgravingen in de zuidelijke pandgang van de abdij ontdekte men onder meer elf kistbegravingen in volle grond. (foto © Phile Deprez) Alle bijgezette individuen keken naar het oosten, wat normaal is bij christelijke begraafplaatsen in onze streken. Eén bijgezette figuur keek echter in de andere richting. Wat de reden hiervoor is, kon nog niet worden achterhaald.
muurresten oude abdijkerk
In de binnentuin van het klooster kwamen imposante muurresten van Doornikse steen aan het licht. Ze behoorden tot het koor van de oorspronkelijke 13de-eeuwse abdijkerk. Dit cultusgebouw verviel na de Beeldenstorm in de 16de eeuw tot een ruïne en werd nadien niet heropgebouwd. De muurresten wijzen op een oudere bouwfase dan de gotische bakstenen puntgevels waarvoor de Bijloke beroemd is.
overblijfselen stichter bijlokehospitaal
Bij archeologisch onderzoek op de Gentse Bijlokesite, voorafgaand aan de nieuwbouw van het STAM, werd een kist met beenderen blootgelegd. De beenderen zijn vermoedelijk van Fulco uten Hove, een van de stichters van het Bijlokehospitaal. Meer uitgebreide info over deze opgraving? Klik hier.
Voor meer informatie over het archeologisch onderzoek, bezoek Archeoweb Gent.
