In de nieuwbouw wordt u eigentijds onthaald, in de abdij doorloopt u het vaste circuit en in het klooster pikt u tijdelijke tentoonstellingen en andere projecten mee. En er zijn ook nog enkele bijgebouwen die het vermelden waard zijn. De voorbije (ver)bouwactiveiten in functie van het STAM zijn online te bekijken via STAM-in-opbouw.
abdij
In de 14de-eeuwse Bijlokeabdij is het vaste circuit van het STAM ondergebracht (foto © Phile Deprez). Deze vaste opstelling vertelt het verhaal van Gent.
Het unieke aan het gebouw is dat het, net als Gent, van alle tijden is. Opeenvolgende bouwfases maken de geschiedenis van de stad zichtbaar. Elke ruimte is typisch een product van haar tijd en vindt aansluiting bij de stadsgeschiedenis. Het dormitorium en de refter evoceren bijvoorbeeld de groei van Gent tot middeleeuwse grootstad, de barokke zaal ‘1715’ roept de stad uit de 17de en 18de eeuw op. Zo voegt het gebouw een dimensie toe aan het verhaal dat er wordt verteld.
In de aanloop naar het STAM werden alle ruimtes van de abdij grondig opgeknapt, en de bewaking van het hele gebouw werd geoptimaliseerd. Vloeren werden, met het oog op circulatie (ook voor rolstoelgebruikers), verlaagd tot een ouder niveau. Een aantal openingen die in de loop van de 19de of 20ste eeuw werden dichtgemaakt, zijn weer opengebroken om de circulatie in het patrimonium een logische samenhang te geven. De abdijkerk staat weer in verbinding met het dormitorium en met de pandgangen, en ook abdij en klooster lopen als vanouds in elkaar over.
klooster
Het 17de-eeuwse Bijlokeklooster is de plaats waar de tijdelijke tentoonstellingen en de publiekswerking gestalte krijgen.
Ook hier werden alle ruimtes opgeknapt en zijn een aantal historische openingen in ere hersteld om van de kloostervleugels weer volwaardige eenheden te maken (foto © Phile Deprez). De afzonderlijke toegangen vanuit het klooster op de boomgaard bieden interessante mogelijkheden voor een actief STAM.
nieuwbouw
Het STAM heeft de ambitie om een eigentijds erfgoedforum en een toegangspoort tot de stad te zijn. Dit betekent dat er nieuwe onthaalfaciliteiten, nutsvoorzieningen en technische ruimtes nodig waren. De historische abdij- en kloostergebouwen konden hier niet aan tegemoetkomen zonder dat ze ingrijpend veranderd werden. Daarom werd er een gloednieuw onthaalgebouw opgetrokken dat aansluiting geeft op abdij en klooster.
Stadsarchitect Koen Van Nieuwenhuyse ontwierp een gebouw dat het evenwicht vertaalt tussen de historische lijnen van het patrimonium en de transparantie van een 21ste-eeuws portaal (foto © Phile Deprez)
Van op de Gentse binnenring brengt een breed pad u naar het open huis dat het STAM is. In de volledig heraangelegde Bijlokesite springen museumtuin, -terras en -vijver meteen in het oog. Het nieuwe inkomgebouw van het STAM is tegelijk de toegangspoort tot de Bijlokesite én tot de hele stad. Het café-restaurant en de cultuurtoeristische infobalie op het gelijkvloers dragen hiertoe bij.
In dit hedendaagse volume is op de eerste verdieping ook de introductieruimte ingericht, die voeling geeft met het hedendaagse Gent. Ook hier geeft het gebouw een extra dimensie aan de inhoud die er wordt gebracht.
aangrenzende gebouwen
De laat-15de-eeuwse verbindingsgalerij, die vroeger het abdissenhuis met de abdij verbond, paalt aan de ingang van het Stadsmuseum. Dit lange, lage gebouw tussen twee groenzones in is volledig gerestaureerd en wordt door het STAM ingezet als overdekte picknickruimte voor kinderen.
In de voormalige infirmerie, een bijgebouw van de abdij, draait nu alles rond behoud en beheer van de collectie.
Het poortgebouw van het voormalige Oudheidkundig Museum, dat helemaal los staat van de andere gebouwen en een aparte toegang heeft via de Godshuizenlaan, doet dienst als vergaderinfrastructuur. De Armenkamer en de Baudelozaal maken dit gebouw tot een unieke locatie.
