maart 2011:
gezicht op de lievekaai (boulanger)
stadsgezichten
Geschilderde stadsgezichten van Gent vormen een belangrijk onderdeel van de collectie van het STAM. Ze tonen de gedaanteverwisselingen en transformaties van straten, pleinen, wijken en het randgebied van de stad door de eeuwen heen. Naast de 17de- en 18de-eeuwse, laten vooral de 19de-eeuwse kunstenaars zich inspireren door de stad. Het historische stadscentrum met de middeleeuwse monumenten sprak het meest tot hun verbeelding. Belfort, Sint-Niklaaskerk, Sint-Baafskathedraal, Sint-Baafs- en Sint-Pietersabdij, evenals de beroemde Koren- en Graslei zijn vaak het onderwerp bij kunstenaars als Pierre François De Noter (1779 – 1842) en François Jean Louis Boulanger (1819 -1873).
Voor het STAM zijn dergelijke stadsgezichten vaak unieke bronnen die de toestand vóór de stedenbouwkundige ingrepen visualiseren. Het Stadsmuseum poogt dan ook zijn verzameling stadsgezichten uit te breiden met minder vaak in beeld gebrachte stadsdelen. De aankoop van het schilderij 'Gezicht op de Lievekaai' (ca. 1855-1860) van F. J. L. Boulanger, dat een stukje van de Prinsenhofwijk voorstelt, is daarvan een mooi voorbeeld.
gezicht op de lievekaai
Het sfeervolle gezicht op de Lievekaai, ooit de haven aan de Lieve, toont een levendig beeld van de activiteiten op de kaai. Tegelijkertijd heeft de schilder vooral oog voor de bebouwing aan de Augustijnen- en Lievekaai en voor de monumenten uit het stadscentrum die hij op de achtergrond weergeeft. We herkennen niet alleen de Gentse torenrij, maar centraal achter de Lievebrug rijst ook dominant het imposante Gravensteen op. De schilder veroorloofde zich enkele perspectivische vrijheden om al deze 'iconen' in beeld te brengen.
Het Belfort heeft hier zijn gietijzeren bekroning; een ontwerp van Louis Roelandt dat in 1851 werd aanbesteed. Pas in 1854 werd de draak op de spits gehesen en het werk voltooid. Deze gietijzeren campanile zal in 1911 vervangen worden door de huidige bekroning naar het ontwerp van Valentin Vaerwijck. Het afbeelden van de gietijzen spits is niet alleen uit historisch oogpunt belangrijk, maar is tevens een indicator om het ontstaan van het paneel te situeren.
Het ingekapselde Gravensteen - op dat ogenblik in privé bezit en volledig ingenomen door bedrijfsgebouwen en woningen - verschilt grondig met het huidige uitzicht. Pas op het einde van de 19de eeuw zal het gebouw vrijgemaakt en geherwaardeerd worden. In 1913 tijdens de wereldtentoonstelling in Gent is het gerestaureerde Gravensteen een publiekstrekker.
